Sağlık Raporları

Geçici iş göremezlik ödeneği konusu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 16. maddesinde düzenlenmiştir. Geçişi iş göremezlik ödeneğinin temel mantığı sigortalılara, çalışamadıkları bu süre zarfında hayatlarını idame ettirebilmeleri için maddi destek sağlamaktır.

Hastalık sebebiyle geçici iş göremezliğe uğrayan sigortalılardan geçici iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş bulunan ve sigortalılık niteliği devam edenlere, geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere, her bir istirahat günü için geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir. 

Sigortalının istirahatli olduğu dönemde çalışmaması ve bu durumun işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmesi gerekmektedir. Ancak bu durum işverenin sigortalıya ücretini ödemesine engel değildir. Yani işveren, sigortalının çalışmadığı, istirahatli olduğu bu dönemde kendisine atıfet kabilinden ücretini ödeyebilir. Buna kanuni bir engel bulunmamaktadır. Ancak önemle belirtelim ki, işveren ücretini ödediği bu dönemi SGK’ya bildirmek durumundadır. 

İşverenlerce Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalılara, SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ile normal günlük kazançları arasındaki fark ücretleri veya SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği dikkate alınmaksızın ayrıca normal günlük ücretlerinin tam olarak ödendiği durumlarda, geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalılara istirahatlı bulundukları süreler için işverenlerince yapılan bu ödemeler,  5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında değerlendirilerek prime tabi tutulacaktır. 

Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalıların prim ödeme gün sayıları, ücret aldığı günler dikkate alınmak suretiyle hesaplanmaktadır. Dolayısıyla prime tabi tutulan bu ödemelerin sigorta primine esas günlük kazanç alt sınırının altında kalması halinde, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi gereğince prime esas günlük kazanca tamamlanarak,  iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi de dahil olmak üzere prime tabi tutulması ve bu primlerin ilişkin olduğu sürelerin aylık prim ve hizmet belgesinde prim ödeme gün sayısına ilave edilmesi gerekmektedir.

01.09.2012 tarih ve 28398 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan İşveren Uygulama Tebliği’nde konuyla ilgili olarak şu örnek verilmiştir: Özel sektöre ait bir işyerinde çalışmakta iken 17/03/2012 - 25/03/2012 döneminde istirahatli olması nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan geçici iş göremezlik ödeneği alan bir sigortalı için, işvereni tarafından bu süreler için Kurumumuzca ödenen geçici iş göremezlik ödeneği dikkate alınmaksızın tam ücretinin ödendiği varsayıldığında, söz konusu sigortalının 2012/Mart ayındaki prim ödeme gün sayısı 30 olacaktır. İstirahatli sürelerde işverence ücret ödenmemesi halinde ise sigortalının 2012/Mart ayı prim ödeme gün sayısı 31-9=22 olacaktır.

Özet olarak, İşverenlerce Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalılara, geçici iş göremezlik ödeneği ile normal günlük kazançları arasındaki fark ücretleri veya geçici iş göremezlik ödeneği dikkate alınmaksızın ayrıca normal günlük ücretlerinin tam olarak ödenmesi mümkün olabilmektedir. Bu durumda hem ödenen SPEK (sigorta primine esas kazanç) tutarının hem de ücret ödenen günlerin aylık prim ve hizmet belgesinde belirtilmesi gerekmektedir. Diğer yandan sigortalılara geçici iş göremezlik ödeneği ile normal günlük ücreti arasındaki fark ücretinin ödenip kazanç kayıplarının önlenmesinin amaçlandığı hallerde de, ödenen fark ücret SPEK tabanının (asgari ücret) altında kalmışsa asgari ücret dikkate alınarak SGK’ya bildirimde bulunulması gerektiği hususuna dikkat edilmelidir.

Dr.Cahit Evcil