Şirket ortaklarının sigortalılığı konusu eskiden beri sosyal güvenlik mevzuatının çok tartışılan konularından biri olmuştur. Özellikle Anonim şirket ortaklarının sigortalılığı konusunda 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihi öncesi ve sonrasında önemli değişiklikler olmuştur. Aşağıda anonim şirket ortaklarının sigortalılıkları bu değişiklikler kapsamında incelenecek, yönetim kurulu üyeliğinin başlangıcı ve sona ermesi halinde bildirim yükümlülüklerine yer verilecektir.

 

01/10/2008 tarihinden önce anonim şirketlerin kurucu ortakları ve yönetim kurulu üyesi olan ortakları si¬gortalı sayılmakta iken, bu tarihten itibaren sadece yönetim kurulu üyesi olan ortakları, yönetim kurulu¬na seçildikleri tarih itibariyle, sigortalı sayılmışlardır. Anonim şirketlerde şirket ortağı olmayan yönetim kurulu üyeleri 4/b kapsamında sigortalı sayılmamaktadır. Anonim şirkete yönetim kurulu üyesi seçilen kişilerin, şirket yetkililerince yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri tarihten itiba¬ren en geç onbeş gün içinde SGK’ya bildirilmesi gerekmektedir.

Konuyla ilgili olarak “Sigortalılık İşlemleri” başlıklı 2013-11 sayılı Genelge’de aşağıdaki örnekler verilmiştir.

 

Örnek 1- Anonim şirket 5 ortaklı olarak 21/06/2011 tarihinde kurulmuş olup, 27/06/2011 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında ortaklardan 3 kişi yönetim kurulu üyeliğine seçilmiştir. Bu kişilerin yönetim kuruluna seçildikleri tarih şirket yetkililerince 11/07/2011 tarihine kadar Kuruma bildirilecek, 3 yönetim kurulu ortağının sigortalılığı 27/06/2011 tarihinde başlatılacaktır.  

 

Örnek 2- Anonim şirketinin pay ortağı iken 06/09/2011 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında yönetim kurulu üyeliğine seçilmesi nedeniyle aynı tarih itibariyle Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılan sigortalının yönetim kuruluna seçildiği tarih şirket yetkililerince 20/09/2011 tarihine kadar Kuruma bildirilecek, sigortalılığı ise 06/09/2011 tarihinde başlayacaktır. 

 

Belirtmek gerekir ki, 5510 sayılı Kanunun geçici 22 nci maddesi ile 1479 sayılı Kanuna göre 01/10/2008 tarihinden önce anonim şirketlerin kurucu ortağı olmaları nedeniyle sigortalı olanlardan, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi kapsamında sigortalılıklarını devam ettirmek isteyenlerin 01/10/2008 tarihinden itibaren altı ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılı olarak talepte bulunmaları halinde, sigortalılıkları devam ettirilmiştir. 01/04/2009 tarihine kadar talepte bulunmayanların sigortalılıkları ise 01/10/2008 tarihi itibariyle sona erdirilmiştir.

 

Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının sigortalılıkları bu görevlerinin bittiği tarihte sona ermekte, bu tarih şirket yetkililerince veya sigortalılarca en geç on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kuruma bildirilmektedir.

 

Hatırlatalım ki, 5510 sayılı Kanunun 53. maddesi ikinci fıkrasına göre 4/b kapsamında sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı, 4/a bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler. Bu düzenleme ile 01.10.2008 tarihinden sonra anonim şirket ortaklarının da ortağı olduğu şirketlerde, üçüncü bir kişinin yapması gereken bir işi yapmaları ve bunun karşılığında ücret almaları durumunda dahi 4/a kapsamında sigortalı olmaları söz konusu olmayacaktır. Ancak 01.10.2008 tarihinden önce ortağı olduğu işyerinden usulüne uygun olarak 4/a kapsamında sigortalı olan kişilerin bu sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar hakları saklıdır.

 

Son olarak bildirim yükümlülüğüne aykırılığın yaptırımlarına da değinelim. Anonim şirkete yönetim kurulu üyesi seçilen kişilerin, şirket yetkililerince yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde, bu görevlerinin bittiğinin şirket yetkililerince veya sigortalılarca en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmemesi halinde 5510 sayılı Yasanın 102. maddesi gereğince şirkete idari para cezası uygulanmaktadır.

 

Dr. Cahit EVCİL